23.1.15

23. Abraham, Abimelek wan ne ishat (21:22-34)

Abraham, Abimelek wan ne ishat


22 KWAKUNI Abimelek wan Pikol, ne intekuyu ne tasumanimet, kinutzket Abraham, inat:

—Ne Teut nemi muwan ijtik muchi tay tikchiwa, 23 ashan tel shikchiwa jurar ipanpa Teut ka inte tiaw tinechshijshikua naja nian nupilawan nian nuijishwiu. Kenha ken nimuwikak yek muwan, shikchiwa ijkiuni nuwan wan iwan ne tal kan timuchantia tinemi.

24 Inak Abraham:

—Naja nikchiwa jurar.

25 Abraham kiajajwak Abimelek ipanpa ne ishat ne kitzkijtuyat ne itejtekitini Abimelek. 26 Inak Abimelek:

—Inte nikmati ká kichijki uni, wan taja te tinechneshtilij, wan naja inte keman nitakakik ini hasta ashan.

27 Abraham kikwij ichkamet wan wakashmet wan kitakulij Abimelek, wan kiajshitijket se sentaketzat. 28 Abraham kitalij chikume ichkakunet ka ikwaj. 29 Abimelek kitajtanilij Abraham:

—Ken ka tiktalij chikume ichkakunet ka ikwaj?

30 Inak:

—Ini chikume ichkakunet tikwis tik numey pal nikmati ka tikishmati ka naja nikchijki ini shaput.

31 Yajika kinutzket itukay kan yejemet nemituyat Beer-Sheba, ika kichijket jurar ne inhumeshtin ka ne. 32 Kiajshitijket se sentaketzat tik Beer-Sheba. Muketzki Abimelek wan Pikol ne itekuyu ne tasumanimet. Mukwepket ka ital ne Paleshtekat. 33 [Abraham] kitukak se kuyu tamariscoj tik Beer-Sheba. Kinutzki ka unkan itukay Tutajwan El-Olam. 34 Abraham nemik ijtik ne tal pal ne Paleshtekat miak tunal.

22.1.15

22. Itzak wan Ishmael (21:1-21)

[Read English translation]

Itzak wan Ishmael

21


TUTAJWAN kipalewij Sara ken yaja inatuya
kichijki iwan Sara ken ne taketztuya
weykiski Sara wan kipunilij Abraham se piltzin
kwak yajini chulet, keman inak ne Teut

Abraham kinutzki itukay ne ipiltzin nesik
-kinutzki ne ikunew kipunij Sara- Itzak
Abraham kiyawaltek Itzak n' ipiltzin
iwan chikwey tunal, ken kituktij ne Teut

Abraham kipiatuya sentzunti shiwit
kwak nesik n' ipiltzin Abraham, Itzak
inak Sara: ashan nechpaktijtuk ne Teut

wan muchi ne takakit pakisket nupanpa
inak: ká kilwijtuskia Abraham: "Sara chichi nemi!"
ika nikpunijtuk se nukunew kwak yaja chulet

weytiak ne piltzin, muishtij ne chichiwal
wan Abraham se wey yualu kichijki
tik ne tunal kwak muishtij Itzak
Sara kitak n' ipiltzin Hagar ne Egiptojtekat
ká kipunilij Abraham wan ajkawetzkak

10 yaja kilwij Abraham: shiktalulti uni siwapil wan n' ipiltzin
ika ne mupal inte yawi ipal uni criadaj
sunte ipal ne nupiltzin Itzak
11 Abraham inte welitak uni, ipanpa n' ikunew

12 ne Teut kilwij: maka shikakasiwi inpanpa ne piltzin wan ne mucriadaj
muchi tay ne metzilwia Sara, shu-shiktakamati
ka ipal Itzak yu-muchiwa muchi tay munutza mupal
13 wan nusan n' ipiltzin ne siwapil nikwepas se techan
ika mupiltzin yajane nusan

14 peyna ka tapuyawa, Abraham
kikwij tajtamal wan se kwetashti iwan at
kimakak Hagar, kiteputzwij
iwan ne piltzin, wan kintujtukak
yajki muyawalua tik ne waktal itech Beer-Sheba

15 tamik ne at ijtik ne kwetashti
kiajkaw ne piltzin itankupa se kwawit
16 yajki mutalia iishpan wejka ken mutamuta ne mit
ika inak: "ma inte nikita miki nukunew"
mutalij ne wejka, mutenpeluj wan pejki chuka

17 ne Teut kikakik ne pipil chuka
kinutzki itanawatiani ma kisa n' Ilwikak
pal yawi itech Hagar wan kilwij:
tay tikpia, Hagar? maka shimajmawi
ka ne Teut kikaki ne pipil kan nemi

18 shimuketza shikajkuki shikpachu ijtik mumey
ika naja niu-nikwepa se techan wey
19 ne Teut kichijki ka kitapuj ne ijish
wan kitak se ishat
yajki kitema ne kwetashti iwan at
wan kimakak ne piltzin ma ati

20 ne Teut nemik iwan ne piltzin
weytiak wan nakak tik ne waktal
muchijki tamutani mit
21 nakak tik ne waktal pal Paran
wan ne inan kinamiktij wan se Egiptojtekat

21.1.15

21. Abraham wan Sara tik Gerar (20:1-18)

Abraham wan Sara tik Gerar

20


KISKI Abraham ka né wan ajkewik pal yawi ne tal pal tatzinu. Nakak ijtik Kadesh wan Shur, wan muchantij tik Gerar. Inak Abraham ipanpa Sara ne isiwaw: "Yaja ne nueltiw." Abimelek, ne tatuktiani pal Gerar, tatuktij pal kalkwi Sara.
Ajsik ne Teut itech Abimelek kwak temikik ka tayua. Kilwij:

—Taja timiktuk
ka icuentaj ne siwat tikwijtuk
yaja se siwat
munamikijtuk!

Abimelek inteuk ajsituya itech Sara. Inak:

—Tutajwan, tikmiktiskia se techan melka kichiwa tay yek? Shikita, yaja nechilwij: "Yaja ne nueltiw." Sara nusan nechilwij: "Yaja ne nuechkaw." Iwan nuyulu melawak wan nujnumey chipawak nikchijki ini.

Temikik ka ne Teut kilwij:

—Naja nikmati nusan ka iwan muyulu melawak tikchijki ini. Nusan naja inte nimetzajkaw tikchiwa se tay inte yek nuishpan. Yajika inte nimetzajkaw tikmatuka. Ashan shu-shikwepili n' isiwaw ne takat, ika yaja taketzani wan yu-tanutza pal metzpalewia ma shiyultuk. Su inte tikwepilia, shikmati ka tiaw timiki wan muchi ne mumiakwan muwan.

Peyna ka tapuyawa, Abimelek kinnutzki muchi ne itejtekitini wan kinneshtilij ken ijtuk. Kikakket wan sujsul majmawket yejemet. Kwakuni Abimelek kinutzki Abraham. Kilwij:

Tay titechchiwilijtuk? Tay nimetzchiwilij tay inte yek ma shalwika nujpak wan ijpak ne nutal ini wey teyek? Sejse tay inte muchiwat tikchijtuk nuwan!

10 Abimelek kilwij Abraham:

Tay tikitak? Taika tinechchiwilij ini?

11 Inak Abraham:

—Ika ninak: "Shikita, inte kitakamatit ne Teut ka nikan. Yawit nechmiktiat ka icuentaj ne nusiwaw. 12 Wan tejkia ka yaja ne nueltiw: yaja n' isiwapiltzin ne nuteku melka inte n' isiwapiltzin ne nunan, wan muchijki nusiwaw. 13 Kwak ne Teut nechishtij nipashalua tik ne ikal nuteku, nikilwij Sara: "Ini tay nimetztajtani ma shikchiwa nupal: nujme kan tiasnekit, ma shina: Yaja nuechkaw."

14 Abimelek kikwij ichkamet wan wakashmet, wan ujukich wan sijsiwat tekitinimet, kitakulij Abraham wan kikwepilij ne isiwaw. 15 Abimelek inak:

—Nikan tikpia ne nutal muishpan. Shiketza ne mukal kan metzwelita.

16 Wan kilwij Sara:

—Nikmakatuk mil tumin ne muechkaw, pal timuishtzakwa ipanpa muchi tay panuk muwan wan iwan muchi, ma naka tashtawtuk.

17 Abraham kinutzki ne Teut pal kipalewia, wan ne Teut kipajtij Abimelek, wan ne isiwaw wan ne isijsiwatekitini tapunijket, 18 ika Tutajwan kitentzaktuya muchi ne inshijshinach ka ichan Abimelek ka icuentaj Sara n' isiwaw Abraham.

20.1.15

20. Ne isiwapilawan Lot (19:27-38)

Ne isiwapilawan Lot


27 IJISIWKI Abraham ka tapuyawa ka né kan muajsituya iishpan Tutajwan. 28 Tachishki kan nemituyat Sodom wan Gomora wan muchi ne tal pal ne talyekka. Kitak ka mumulutza ijpak ne tal ken mumulutza se hornilloj. 29 Melka uni, kwak ne Teut kiwilej ne tejtechan ipal ne talyekka, ne Teut kielnamik Abraham: yajika kishtij Lot ijtik ne kumunilis kwak kintajkal ne tejtechan kan nemituya Lot.
30 Lot kiski Tzoar, tejkuk tik ne tepet wan né nakak, wan ne ume isiwapiltzin iwan, ika inte kinekik nemi tik Tzoar ika majmawi. Nakaket ijtik se ustut yaja wan ne ume isiwapiltzin. 31 Ne achtu siwapil kilwij ne chikitik:

—Ne tuteku chulet, wan takat te kanaj pal kalaki tuchan ken kichiwat nujme ne taltikpak. 32 Tiawit tiktawantiat tuteku pal timutekat iwan, ma titajpiat tujtuish yultuk itech ne tuteku.

33 Kitawantijket ne inteku ka tayua. Ajsik ne achtu siwapil wan mutekak iwan ne iteku. Lot inte kimatki kwak mutekak wan kwak muketzki ne siwapil. 34 Ne ukse tunal, ne achtu kilwij ne chikitik:

—Shikita, nimutekak yalua iwan nuteku. Tiawit tiktawantiat ashan ka tayua nusan wan shiajsi timuteka iwan ma titajpiat tujtuish yultuk itech ne tuteku.

35 Wan kitawantijket nusan uni tayua ne inteku iwan atata wan walaj ne siwapil chikitik wan mutekak iwan. Wan yaja inte kimatki tatka kwak mutekak wan kwak muketzki.
36 Weykisket ne ume isiwapilawan Lot iwan ne inteku. 37 Ne achtu siwapil tapunij wan kinutzki itukay ne piltzin Moab. Yaja ne iteku ne techan itukay Moab hasta ini tunal. 38 Ne chikitik nusan kipunij se piltzin wan kinutzki itukay Ben-Ami. Yaja ne iteku ne Amontekat hasta ini tunal.

19.1.15

19. Ne ipuliwis Sodom wan Gomora (18:16 - 19:26)

[Read English translation]

Ne ipuliwis Sodom wan Gomora


16 MUKETZKET ne takamet pal yawit wan nakaket tachiat kanka nemituya Sodom. Abraham yajki inwan pal kintujtuka. 17 Tutajwan inak:

—Anka niu-nikinaya itech Abraham tay ne nikchiwas? 18 Abraham yawi muchiwa se techan wey wan tajpaltik, itech yawit muyejyektenewat muchi ne tejtechan pal ne taltikpak 19 ika nikishmati ka kituktis n' ipilawan, wan n' ikal ka iipan, ma tajpiakan n' iuj Intajwan wan ma kichiwakan tay yek wan melawak pal kiane ne Intajwan yawi kichiwilia Abraham muchi tay inatuk ipanpa.

20 Inak Tutajwan:

—Sea mutajtaweliat Sodom wan Gomora;
sea etek n' intateyekchiwalis.
21 Niu-nitemu nitachia
su muchi tay nechtzajtzaliat kichijket,
wan su inte, ma nikmati.

22 Muishkwepket ne takamet wan yajket Sodom. Abraham nakak kenhayuk iishpan Tutajwan. 23 Muajshitij Abraham wan inak:

Tay, kenhaya tikinpuluskia ne yejyek iwan ne inte yejyek? 24 Anka nemit unpual-majtakti melawak tik ne techan. Tay, tiaw tikpulua wan te tiaw tikpalewia ka inmaku ne unpual-majtakti ká mejmelawak ijtik yejemet? 25 Ken ka tiaw tikchiwa se ijkiuni wan tikmiktiskia yejyek inwan ne inte yejyek wan muchiwaskiat yejyek kenha ken inte yejyek. Ken weli ka ne kichiwa juzgar muchi ne taltikpak inte kichiwa juicioj!

26 Inak Tutajwan:

—Asu nikajsi ijtik Sodom unpual-majtakti melawak tik ne techan, niu-nikpalewia muchi inpanpa.

27 Nankilij Abraham, inak:

—Ma niknutza nutajtzin melka semaya nisukit wan nitewti. 28 Anka ipal ne unpual-majtakti melawak yawit munekit makwil. Tay, tiaw tikwilewa ipanpa ne makwil muchi ne techan?

Inak:

—Inte niu-nikwilewa su nikajsi unkan unpual-makwil.

29 Mukwepkiuk kinutza, inak:

—Anka muajsisket ka unkan unpual.

Inak:

—Inte nikchiwas inpanpa ne unpual.

30 Inak:

—Ma inte kwalani nutajtzin kwak nina: anka muajsisket ka unkan senpual-majtakti.

Inak:

—Inte nikchiwas asu nikajsi unkan senpual majtakti.

31 Inak:

—Ma niknutza nutajtzin: anka muajsisket ka unkan senpual.

Inak:

—Inte nikwilewas inpanpa ne senpual.

32 Inak:

—Ma inte kwalani nutajtzin kwak nina senpa: anka muajsisket ka unkan majtakti.

Inak:

—Inte nikwilewas inpanpa ne majtakti.

33 Yajki Tutajwan kwak tamik tajtaketza iwan Abraham, wan Abraham mukwepki ka ichan.

19

Ajsiket ne ume tanawatiani tik Sodom ka teutak kwak Lot nemituya tik ne plazaj pal ne techan. Kwak Lot kinhitak, yajki kinnamiki. Mutankwaketzki talchi. Inak:

—Nimetzintajtani, tajtzitzinmet, shimukawakan ka nuchan. Shipanukan ne tayua, shikpakakan ne anmujmukshi wan ka peyna anyasnekit tik ne ujti.

Inaket:

—Tesu, tik ne ujpatawak tiu-tipanut ne tayua.

Kinpitzinij sujsul wan yejemet mukawket ka ichan. Kalakket ijtik ne ikal. Kintalilij takwal wan kishkak tajtamal waktuk. Takwajket.
Kwak inteuk mutekaket, ne tajtakamet ipal ne techan, takamet pal Sodom, kiyawalujket ne kal: pijpipil wan chuletket wan tukniwan pal nujme ne techan. Kinutzket Lot, kilwijket:

Kan nemit ne takamet ne ajsiket mutech ini tayua? Ma walkisakan pal tikinhishmatit.

Kiski Lot tatenpan. Kitentzak ne kal ka iipan. Inak:

—Numanujwan, maka shikchiwilikan tatka. Nimetzintajtani! Ume nusiwapilawan nikpia ne inte kishmattiwit takat. Shinechajkawakan nikinhishtia anmuishpan wan shikchiwilikan ken ankitat yek, man ini takamet maka shikchiwilikan tatka ika yajika kalaktiwit tik n' iekawyu ne nukal.

Inaket:

—Shitakaktuk!

Inaket:

—Yajini walejkuk tutech wan shikita, kichiwaskia juzgar! Ashkan tiu-tikchiwat mas teyek muwan que inwan.

Pejket kipitziniat Lot sujsul. 10 Ne takamet kimelawket inmejmey wan kikalaktijket Lot kalijtik. Kitentzakket ne kal. 11 Kichiwket ka ne tajtakamet itech iten ne kal inte weliket tachiat. Nian chikitik nian wey weliket kiajsit ne tentzakka.
12 Ne takamet kilwijket Lot:

—Tikpia sejseuk ka nikan? Munti, mupijpilawan, musijsiwapilawan ne nemit tik ne techan: shikinhishti tik ini techan, 13 ika tejemet tiawit tikwilewat ini kan tinemit, ika sea kitzajtzaliat ne Tutajwan wan techtitanijtuk pal tikwilewat.

14 Kiski Lot wan kinnutzki ne imunwan ne munamiktijtiwit iwan ne isiwapilawan. Inak:

—Shimuketzakan! Shikisakan ka nikan ika Tutajwan kiwilewas ne techan.

Ne imunwan tachishket ken yaja kinpakiliskia.
15 Kwak tanesik, ne tanawatianimet kilwijket Lot ma ijisiwi. Inat:

—Shimuketza, shu-shikwi ne musiwaw wan ne ume musiwapiltzin ne muajsit, ma inte shipuliwi iwan ne inteyek pal ne techan.

16 Yaja ishtunak. Ne takamet kipachujket ne imey wan n' imey n' isiwaw wan n' imey ne ume isiwapil, ika Tutajwan kitasujtak. Kinhishtijket hasta itenpan ne techan. 17 Kwak kinhishtiat tatenpan, kilwij:

—Shichulu pal tinaka yultuk. Maka shitachia ka muipan wan maka shimuketza tik muchi ne talyekka. Tik ne tepet shichulu pal te tipuliwi.

18 Lot kinhilwij:

—Ay tesu, tajtzitzinmet, nimetzintajtani! 19 Tikitztuk yek ini mutekitini; tinechpalewijtuk sujsul. Melka uni, naja inte niweli nichulua tik ne tepet ush nutech yawi musalua ne inteyek wan niaw nimiki. 20 Nimetztajtani, ini techan inte nemi wejka pal niweli nichulua ka unkan. Yaja sujsul chikitik. Nimetztajtani ma shinechajkawa nichulua ka unkan, tejkia ka sujsul chikitik? Ijkiuni niu-ninaka yultuk!

21 Kilwij:

—Yek nemi tel, ini tay tinechtajtani nikchiwas nusan, inte niu-niktajkali ne techan tinatuk. 22 Shimunelwi tichulua ka unkan, ka inte weli nikchiwa tatka hasta ma shiajsi ka ne.

Neka ne techan itukay munutza Tzoar.
23 Ne tunal kiski ijpak ne tal. Lot yajki ka Tzoar. 24 Tutajwan kishinij ijpak Sodom wan Gomora azufrej wan tit. Shinik itech Tutajwan, wetzki tik ne ilwikak. 25 Kintajkal uni tejtechan wan muchi ne talyekka, wan muchi ne chanejket wan ne tay takati pak ne tal. 26 Ne isiwaw tachishki ka iteputz; muchijki se taketzal ipal istat.

18.1.15

18. Kwak Sara wetzkak (18:1-15)

···· MUNESHTIJ

Kwak Sara wetzkak

18


MUNESHTIJ Tutajwan iishpan tik ne wejweykwawit pal Mamre kwak nemituya muetztuk tik iten ne kal ka tajkutunal. Ajkutachishki pal kita wan né nemituyat yey takat ejejkatuk inawak. Kwak kinhitak, kiski ne tenkal wan munelwij mutankwaketza talchi. Inak:

—Tajtzitzinmet, asu yek annechitat
shinakakan, maka shipanukan nunawak.
Ma walmuwika achi at pal anmukshipakat,
shimusewikan itankupa ini kwawit.
Niu-nalwika se tamalchin pal anmuyujyulu ishwit,
nemanha anyasnekit, ka yajika anwalajtiwit.

Inaket:

—Kiane shikchiwa ken tinatuk.

Abram kalak mutalua tik ne shajkal itech Sara. Kilwij:

—Shijisiwi shitisi yey libraj sinti, shitashkalu, shitateka tik ne kumal.

Munelwij yawi Abraham kan nemit ne takwalmet. Kalkwij se wakashkunet yamanik wan yek. Kiwikak itech se piltzin wan kimakak pal kimana. Kalkwij tumakka wan ilechayu wakash wan ne wakashkunet ne kiajshitijtuk wan kitalij inhishpan, wan yaja nakak ejkatuk innawak itan ne kwawit, wan takwajket. Kilwijket:

Kan nemi Sara, musiwaw?

Inak:

—Nemi né kalijtik.

10 Inak yajuni:

—Naja niu-nalkwepa ne shiwit witz wan Sara musiwaw yu-kipia se ikunew.

Sara ishpakik né iten ne tawipanti nepa iipan: 11 ne Abraham chulet wan ne isiwaw lamaja, kipiatuya miak shiwit wan tea yawi ne ken ijtuk ken ne siwatket. 12 Wetzkak Sara tik iyulu, muilwia: "Kwak tamik nilamajtia anka niu-nikpia pakilis kwak nushulejyu chuleta?"
13 Tutajwan kilwij Abraham:

—Ken ka wetzkak Sara wan ina: "Anka tejkia niu-nitapunia kwak nimuchijtuk lamatzin?" 14 Anka nemi se tay uij ipal Tutajwan? Niu-nalmukwepa mutech ne tunalku witz wan Sara kipias n' ikunew.

15 Najnankilij Sara, inak:

—Inte niwetzkak,

ika yaja majmawi. Kilwij:

—Inte ijkiuni. Tiwetzkak.

17.1.15

17. Tay inak ne Teut ipanpa Saray, Ishmael wan Itzak (17:15-27)

Tay inak ne Teut ipanpa Saray, Ishmael wan Itzak


15 NE Teut kilwij Abraham:

—Saray musiwaw
tea yawi itukay Saray
ma itukay Sara.

16 Niu-nikteuchiwa.
Nusan niu-nimetzmaka
se mupiltzin iwan.

Niu-nikteuchiwa
wan yu-muchiwa tejtechan,
tatuktianimet itech yu-kisat.

17 Abram mutankwaketzki. Ishpakik. Inak tik iyulu: "Ken ijtuk! Anka se kipia se tzunti shiwit yu-kipia ipilawan? Wan Sara, ne kipia nawpual-majtakti shiwit, anka yu-tapunia?"
18 Abram kilwij ne Teut:

—Ma yultuk Ishmael tik mutachialis!

19 Inak ne Teut:

—Tesu: Sara musiwaw yu-kipunia se mupiltzin wan tiktukaytis Itzak wan niu-niketza nusentaketzat iwan ken se sentaketzat pal senpa, pal n' ipilawan ka iipan. 20 Ipanpa Ishmael, nimetzkaki: nikteuchiwas, nikmakas wey itakil wan sujsul nikmiakchiwas. Yaja yawi muchiwa inteku majtakti-ume tatuktiani wan niu-nikchiwa ma muchiwa se wey techan.

21 Wan inak:

—Melka uni, ne nusentaketzat niu-niketza iwan mupiltzin Itzak ká yu-kipunia Sara tik ini tujtunal ne shiwit witz.

22 Tamik tanutza wan kiajkaw Abram, wan tejkuk ne Teut ka ikajku.
23 Abraham kikwij Ishmael ne ipiltzin wan muchi ne nestiwit ka ichan wan ne mukujtiwit iwan tumin, wan muchi ne ukichket ijtik ne tukniwan ipal ne ikal Abraham kiyawaltek ne inakayu intzuntepul tik uni tunal kwak kinutzki ne Teut.
24 Abraham kipiatuya nawpual-kashtul-nawi shiwit kwak muyawaltek ne inakayu itzuntepul. 25 Ishmael ne ipiltzin kipiatuya majtakti-yey kwak muyawaltek ne inakayu itzuntepul. 26 Tik sanse tunal muyawaltek Abraham wan Ishmael ne ipiltzin, 27 wan muchi ne nestiwit ka ichan wan ne mukujtiwit iwan tumin itech se pal tepal tal muyawaltekket iwan.