14.2.15

45. Ken ijtuk iwan Dina (34:1-31)

[Read English translation]

Ken ijtuk iwan Dina

34


KISKI Dina n' isiwapiltzin Lea
ne kipunilij Yakob
tachia ne siwatket pal ne tal
Shekem n' ikunew Jamor ne Jiwitekat
ne tatuktiani pal uni tal
kitak Dina wan kitzkij
senkuchki iwan wan kichijki violar

yaja pejki kineki Dina
n' ikunew Yakob
sea kitasujtak
taketzki iwan ne siwapil
wan kilwij Jamor n' iteku:
shinechnamikti iwan uni siwapil

kwak Yakob takakik ka kisusulwijtiwit Dina n' isiwakunew
n' ipilawan nemituyat iwan ne takwalmet tik kojtan
tejchishki Yakob hasta ma wikikan

yajki Jamor n' iteku Shekem
ichan Yakob pal taketza iwan
n' ipilawan Yakob walajket ka kojtan kwak takakket
sujsul kwalanket
ika tetekia tay kichiwilijket Israel
ka senkuchki iwan n' isiwapiltzin Yakob -
inte weli muchiwa ijkiuni!

Jamor kinnutzki, inak:
Shekem ne nukunew
kitasujta ne anmusiwakunew
shiknamiktikan iwan
timunamiktikan tutzalan
shiknamiktikan ne anmusiwapilawan tuwan
wan tiu-tiknamiktiat ne tusiwapilawan anmuwan
10 tutzalan annemisket
ijtik ne tutal anpashalusket
welit anmuchantiat wan ankipiat tajtal

11 Shekem kinhilwij n' iteku wan n' iechkawan Dina:
naja nimetzintajtani -inak-
tay ne annechilwiat niu-nimetzinmaka
12 shinechtajtanikan ma nimetzintakuli wey
wan niu-nimetzinmaka tay annechtajtanit
sema shinechajkawakan nimunamiktia iwan Dina

13 n' ipilawan Yakob kinankilijket Shekem
tanutzket wan kishijshikujket
ika yaja kisusulwijtuya Dina n' inheltiw
14 kinhilwijket:

inte tiwelit tiknamiktiat ne tueltiw
iwan se takat kipia itzuntepul
inte tiwelit tikchiwat uni
ika yaja se pal tishpinawat tupal

15 sema tiwelit timetzinhajkawat
asu ankichiwat ken tejemet
wan anmuyawaltekit muchi ne ukichket

16 kwakuni tiu-tiwelit tiknamiktiat ne tusiwapilawan anmuwan
timunamiktiat inwan ne anmusiwapilawan
timuchantiat anmutzalan
wan timukwepat sanse techan

17 man su inte ankichiwat ken tinat
wan te anmuyawaltekit
su ijkiuni tiu-tikwit ne tusiwapiltzin
wan tiawita

18 Jamor kitak yek tay inaket
wan Shekem n' ikunew nusan
19 ne piltzin inte ishtunak kichiwa uni
ika kielewia n' isiwapiltzin Yakob
wan yaja kipiatuya respetoj ichan n' iteku
20 Jamor wan Shekem ajsiket ne plazaj pal n' intechan
wan kinutzket ne takamet pal n' intechan, inat:

21 ini tukniwan nakat yek tuwan
ma nakakan wan pashalukan tik ini tal
techajsi ne tal pal yejemet nikan nemit
timunamiktikan inwan n' insiwapilawan
wan ma munamiktikan tusiwapilawan inwan

22 sema se techtajtanit ini tukniwan
pal muchantiat tutzalan ken sanse techan
ma yu-muyawaltekit muchi ne ukichket
kenha ken yejemet muyawaltekit

23 shikitakan ne takwalmet
wan muchi n' inpalwan kipiat
welit muchiwat tupal
tinakan ka nemi yek
wan ma muchantikan tutzalan

24 muchi ne nemit tik ne plazaj pal ne techan
kichijket ken inat Jamor wan Shekem n' ipiltzin
muchi ne ukichket kisat ne plazaj
muyawaltekket

25 tik ne tunal yey kwak kinkukua kenhayuk
ume ipilawan Yakob, Shimon wan Lewi
n' iechkawan Dina
kikwijket sejse imachej
kalakket ne techan ijkiunisan
wan kimiktijket muchi ne ukichket
26 kimiktijket tik itan tepusti
Jamor wan Shekem n' ipiltzin
kikwijket Dina tik n' ikal Shekem
wan yajket

27 n' ipilawan Yakob ajsiket itech ne mijmiktuk
wan kitzkijket muchi tay inpal tik ne techan
ne kisusulwijtuya n' inheltiw
28 ne ichkamet, ne wakashmet wan n' inbujburroj
ne nemituya tik techan wan tik kojtan
muchi kikwijket
29 ne tay inpal, ne kukunet wan ne siwatket
kitzkijket senpa
wan muchi tay nemituya tik ne kal

30 Yakob kinhilwij Shimon wan Lewi:
anmupanpa yawit nechishijiat
ijtik ne chanejket pal ini tal
wan ijtik ne Kanaantekat wan ne Periztekat
iwan ne chiupi takat nikpia
su musenputzuat wan nechchaluat
niu-nipuliwi naja wan ne nukal

31 kilwijket: wan tay?
ken se siwapala kikwisket ne tueltiw?

13.2.15

44. Munamikket Yakob wan Esaw (33:1-20)

Munamikket Yakob wan Esaw

33


TACHISHKI Yakob wan kitak Esaw witz iwan nawtzunti takat.
Kinkupej ne kukunet ijtik Lea, Rajel wan ne ume criadaj. Kintalij ne criadajmet wan ne inkukunew achtu, Lea wan ne ikukunew tipan, wan Rajel wan Yosep tipan. Yaja panuk inhishpan. Mutankwaketzki talchi chikume wipta hasta ajsik itech ne iechkaw. Esaw yajki mutalua itech. Kinapaluj, kitennamik. Yejemet chukaket.
Tachishki wan kinhitak ne siwatket wan ne kukunet. Inak:

—Ká yejemet?

Inak:

—Ini ne kukunet ne nechtakulijtuk ne Teut.

Tzinkisket ne criadajmet inwan ne inkukunew wan mutankwaketzket. Tzinkiski nusan Lea inwan ne ikukunew wan mutankwaketzket. Tipan ajsik Yosep iwan Rajel wan mutankwaketzket.
Inak:

—Wan ken ijtuk iwan muchi ne takwalmet niknamik muishpan?

Inak:

—Yaja pal nikita su nimetzpaktilia ne muishkalyu, nutajtzin.

Inak Esaw:

—Nikpiaya wey, nuikaw. Ne mupal ma naka mupal.

10 Inak Yakob:

—Inte, nimetztajtani ma shikwi ne tay nimetztakulia. Ika nikitztuk ne muishkalyu ken nikitztuskia ne iishkalyu Teut ika tinechitztuk yek. 11 Nimetztajtani ma shikwi ne teteuchiwalis ne nalwika mupal, ika nechpalewijtuk ne Teut wan nikpia muchi tay nimuneki.

Wan kikwij. 12 Inak:

—Tisennejnemikan wan ma niaw munawak.

13 Kilwij:

—Ken tikmati, ne kukunet inte tajtajpaltik. Wan ne ichkamet wan ne wakashmet chichit nemit. Su mupitziniat melka sema se tunal, welit mikit muchi ne takwalmet. 14 Shu taja nuishpan wan naja niasneki nejnejmach ken nejnemit ne takwalmet wan ne kunetal hasta niu-niajsi mutech tik Seir.

15 Inak Esaw:

—Ma nikajkawa muwan sejse pal ne takamet witzet nuwan.

Inak:

—Taika? Nimetztajtani.

16 Kwakuni Esaw mukwepki yawi tik ne ujti ka Seir.
17 Ne Yakob yajki hasta Sukot wan kiketzki se ikal wan shajshajkal pal ne takwalmet kipiatuya. Yajika kan nemik itukay Sukot. 18 Yakob ajsik yek ne techan pal Shekem ne nemi tik ne tal pal Kanaan kwak walaj Padan-Aram. Mukawki tik itachialis ne techan. 19 Kikujki ne takutun tal kan kisujki tawipanti itech ne ipilawan Jamor, ne iteku Shekem, ka sentzunti tumin. 20 Kiketzki ka unkan se tepatznaj. Kinutzki El-Teut-Israel.

12.2.15

43.Yakob pejki munutza Israel (32:23-33)

Yakob pejki munutza Israel


23 YAKOB muketzki ka tayua
kinkwij ne ume isiwawan
wan ne ume icrijcriadaj
wan ne majtakti-se ipilawan
wan kinpanultij tik ne kupanuas ipal Yabok

24 kinwikak wan kinpanultij
sentapal ne achin
kipanultij muchi tay ipal
25 wan nakak Yakob ka ikwaj

wan se musunki iwan hasta tatwik
26 wan kitak ka inte welituya iwan
wan kichaluj n' itzinhumiu
wan kiski ne wajkal pal n' itzinhumiu
kwak musunket

27 inak: shinechchululti ika tanesik
inak: inte niu-nimetzchulultia
su inte tinechteuchiwa
28 kilwij: ken mutukay?
inak: Yakob! 29 inak:

mutukay intea yawi muilwia Yakob
asunte Israel
ika titatuktijtuk iwan teujteut wan iwan takamet
wan tiwelik

30 Yakob kitajtanilij, inak:
shinechilwi ken mutukay
inak: taika tiktajtani ken nutukay?
wan kiteuchij ka ikuni

31 Yakob kinutzki n' itukay kan nemituya Peni-El
ika nikitztuk ne Teut
iishkalyu iishpan nuishkalyu
wan ninaka yultuk!

32 kiski ne tunal ka ijpak
kwak panuk itech Penuel
yajki metzkalapa
tik se metzkuyu

33 yajika ne Israeltekat inte kikwat
ne nakat pak ne tzinhumit
hasta ini tunal
ika muchaluj ne wajkal pal n' itzinhumiu Yakob

11.2.15

42. Tay Yakob kitakulij Esaw (32:4-22)

···/ KINTITANIJ

Tay Yakob kitakulij Esaw


KINTITANIJ tanawatianimet ka iishpan
itech Esaw n' iechkaw
tik ne tal pal Seir tik Edom

kintuktij, ina:
ijkini shikilwikan nutajtzin Esaw:
ini tay inak ne mutekitini Yakob:

iwan Laban ninakak wan nishtunak hasta ashkan
nikpia wakash, burroj wan ichkatal
tekitini wan criadaj
wan nitatuktia pal nimetzneshtilia
ma shinechita yek, nutajtzin

mukwepket ne tanawatianimet itech Yakob, inat:
tiajsiket itech ne muechkaw, Esaw
yawi witz mutech iwan nawtzunti takat

majmawi Yakob sujsul wan kakasiwik
kintajkuij ne ikniwan iwan
wan ne ichkamet, ne wakashmet wan ne camellojmet
tik ume tajku, inak:

su witz Esaw hasta se kan tinemit wan kichalua
ne seuk yu-weli naka yultuk
10 wan inak Yakob:

Teut ipal nuteku Abraham
wan Teut ipal nuteku Itzak
Tutajwan ne nechilwia
"shimukwepa tik ne mutal kan tinestuk
wan niu-nikchiwa tay yek muwan"
11 sea nichikitik pal muchi tay senpa tikchijtuk nupal
sema iwan se nutupil nipanuk ini apan Yarden
wan ashan nimuchijtuk ume takutun
12 ashan shinechpalewi itech n' imey ne nuechkaw Esaw
ika nimajmawi ka weli witz nechchalua
wan ne tenan wan ne kukunet
13 taja tinak: "naja niaw nikchiwa tay yek muwan
wan niu-niktalia ne mushinach
ken ne ashal ne inte weli mupua ka mijmiak"

14 panuk ka ne muchi ne tayua
kishpejpen ijtik tay witz ka imey
sejse pal kitakulia n' iechkaw

15 cabrajmet ume tzunti wan ukichket senpual
ichkamet ume tzunti wan ukichket senpual
16 chichicamellojmet wan n' inkukunew senpual-majtakti
wakashmet unpual wan ukichket majtakti
burrojmet senpual wan siwaburrojmet majtakti

17 kintalij tik ijimey n' itejtekitini
tik tejtepewa ka inkwaj
wan kinhilwij ne tekitinimet:
shipanukan ka nuishpan
wan shikajkawakan se espacioj
itzalan ne tejtepewa

18 kituktij ne achtu, inak:
kwak metznamiki Esaw ne nuechkaw wan metztajtanilia:
ká ipal taja? kanka tiaw?
ká ipal ini muishpan?

19 tiaw tina: ipal mutekitini Yakob
yaja kituktijtuk pal kitakulia
nutajtzin Esaw
wan yajasan uni witz tuipan

20 kintuktij nusan ne seuk
ne ukseuk wan muchi
ne yasnekit ipan ne tejtepewa, ina:
shitaketzakan kenha anmejemet
iwan Esaw kwak ankinamikit

21 wan shinakan: nusan witz
mutekitini Yakob tuipan
ika yaja muilwij:
ma nikpaktili n' ishkalyu
iwan ne tetakulis ne yawi nuishpan
wan kwakuni kwak nikita n' ishkalyu
anka yu-nechpupulwia

22 panuk ne tetakulis ka iishpan
wan yaja nakak uni tayua ka ikuni

10.2.15

41. Ne sentaketzat ijtik Yakob wan Laban (31:43 - 32:3)

Ne sentaketzat ijtik Yakob wan Laban


43 NANKILIJ Laban wan kilwij Yakob:
ne siwapipil nusiwapilawan
ne pijpiltzitzinmet nuishwiwan
ne ichkatal nuichkatal
muchi tay tikita nupal

nusiwapilawan tay niu-nikinchiwilia ashan
ush ne kukunet kintapunijtiwit?
44 yajika tel, tikajshitikan se sentaketzat
ijtik taja wan naja
pal tejemet tikmatit

45 Yakob kikwij se tet
wan kiajkukij ken teelnamiktilijka
46 Yakob kinhilwij n' ikniwan: shikputzukan tejtet
wan kianket tejtet wan kiketzket se tepetzin
wan takwajket ijpak ne tepetzin

47 Laban kinutzki Yegar Sahaduta
wan Yakob kinutzki Gal Ed
48 inak Laban: ini se pal tikmatit
ijtik naja wan taja tik ini tunal
yajika munutzki Galed
49 wan Mitzpa ika inak:
Tutajwan yu-kipachiwia
ijtik naja wan taja
kwak yu-minaya ne se itech ne seuk

50 su tikinchiwilia tay teyek nusiwapilawan
su timunamiktia iwan uksejse siwat
melka inte aka nemi tuwan
shikita ka ne Teut tachia
ijtik naja wan taja

51 Laban kilwij Yakob:
shikita ini tepetzin
wan ini teelnamiktilijka ne niktalijtuk ijtik naja wan taja
52 ini tepetzin pal tikmatit
wan ne teelnamiktilijka nusan

ma inte niu-nipanu pal niajsi mutech
wan ma inte shu-shipanu pal tiajsi nutech
itech ini tepetzin
nian ini teelnamiktilijka
pal tikchiwat tay teyek

53 ne Teut ipal Abraham
wan ne Teut ipal Najor
ma kichiwakan juzgar
ne teujteut pal n' intejteku
wan Yakob kichijki jurar ipanpa ne mawi pal n'iteku Itzak

54 Yakob kichijki
se tetakulis tik ne tepet
wan kalinnutzki n' ikniwan
ma sentakwakan
wan panuket ne tayua tik ne tepet

32

peyna ka tapuyawa Laban
kintennamik n' ishwiwan wan n' isiwapilawan
kinteuchij
wan yajki Laban
wan mukwepki ka ichan

wan Yakob yajki tik ne ujti
wan itajtanawatiani ne Teut kinamikket
inak Yakob kwak kinhitak:
su ini kan mukawtuk ne Teut!
wan kinutzki n' itukay kan nemituya Majanaim

9.2.15

40. Ne iteujteutzitzin Laban (31:17-42)

[Read English translation]

Ne iteujteutzitzin Laban


17 MUKETZKI Yakob wan kintejkultij
n' ipilawan wan n' isiwawan pak ne cajcamelloj

18 kiwikak muchi ne takwalmet
wan muchi ipalwan
ne kiantuya tik Padan-Aram
pal yawi ichan Itzak n' iteku
tik ne tal pal Kanaan

19 kwak Laban yajtuya kishima n' ichkatal
Rajel kichtek n' iteujteutzin n' iteku
20 Yakob kishijshikuj Laban
ika inte kineshtilij ne Aramtekat
ka yaja yawi chulua

21 chuluj Yakob iwan muchi tay ipal
ajsik ne apan wan panuk sentapal
mutalij tik ne ujti pal ne tepet pal Gilad
22 kilwijket Laban tik ne tunal yey
ka chulujtuya Yakob

23 kinwikak n' ikniwan iwan
wan yajki mutalua iipan
wan ijtik chikume tunal
ajsiket itech
tik ne tepet pal Gilad

24 walaj ne Teut iishpan Laban ne Aramtekat
kwak temikik ka tayua
kilwij: maka shu-shitaketza
iwan Yakob ipanpa tay yek
nian tay teyek

25 muishpanuj Laban
kan nemituya Yakob
Yakob kisujtuya ne tawipanti tik ne tepet
Laban kisujki ne tawipanti iwan n' ikniwan
tik ne tepet pal Gilad

26 Laban kilwij Yakob:
tay tikchijtuk?
tinechshijshikujtuk
wan tikwikatuk ne nusijsiwakunew
ken ijilpituk itan espadaj!

27 taika tichulujtuk ichtaka
wan tinechshijchikujtuk
wan te tinechilwijtuk?
nimetztujtukatuskia iwan pakilis
tatzutzunalis wan takwikalis!

28 inte tinechajkaw
nikintennamiki ne nuijishwiwan
nian ne nusijsiwapilawan
ken se mele
timuwikatuk!

29 niweliskia nimetzchiwilia tay nikneki
melka uni, ne Teut pal anmuteku
ka tayua walaj nechilwia:
maka shitaketza iwan Yakob
ipanpa tay yek nian tay teyek

30 yek nemi, taja tiajkia
ika tikelewia
n' ikal ne muteku
man taika tikichtektuk
ne nuteujteutzitzin?

31 nankilij Yakob
wan kilwij Laban:
ika nimajmawi
ninak pal te tiu-titechishtilia
ne musijsiwapilawan

32 wan ká iwan tiu-tikajsi ne muteujteutzitzin
inte yawi yultuk tik itachialis tukniwan
shu-shikpepeta tay nikpia tay mupal
wan shikwi
Yakob te kimati katka ka Rajel kinhichtektuya

33 kalak Laban ichan Yakob wan ichan Lea
wan inchan ne ume criadaj
ken inte kiajsik tatka
kiski tik n' ikal Lea
wan kalak tik ne tawipanti pal Rajel

34 man Rajel kinkwijtuya ne teujteutzitzin
wan kintalijtuya tik n' imutalijka ne camelloj
wan mutalij inhijpak
Laban kipepetki muchi ne tawipanti
wan te kiajsik

35 yaja kilwij n' iteku: ma inte kwalani nutajtzin
inte niweli nimuketza muishpan
ka ninemi iwan ne tay ipal ne siwatket
wan melka mutatejtemuilij
inte welik kiajsi ne teujteutzin

36 kwalanik Yakob, kiajwak Laban
najnankilij wan pejki kijilwia:
tay nikchijtuk?
tay tikpia nuwan?
taika tikneki tinechitzkia?

37 mal tikpepetki muchi tay nikpia
tay tikajsik tay mupal?
shiktali nikansan
tuishpan muchi
wan ma inakan ká kipia razon!

38 tik ini senpual shiwit ninentuk muwan
nian se ichkat ush cabraj pilshinik
nian se ichkakunet nikwaj

39 nian se ichkat tzuntektuk nalwikak
najasan nimetztashtawij
ne pulijtuk ka tunal wan ka tayua tinechtajtan

40 ka tunal nechkwa tutunka
ka tayua nisekmiki katka
ishpelujtuk te welik nikuchi

41 se pual shiwit ninemik ka muchan
nitekitki majtakti-nawi shiwit
inpanpa ne ume musiwapiltzin
wan chikwasen shiwit ipanpa muichkatal
tikpatak ne nupatiw senpual wipta

42 su inte nikpiaskia nuwan ne Teut pal nuteku
ne Teut pal Abraham, ne mawi ipal Itzak
tinechtujtukatuskia nusel
ne Teut kitztuk nuyulkukulis wan ne itekiw ne nujnumey
wan yalua yaja nechpalewij

8.2.15

39. Yakob tajtaketzki iwan ne isiwawan (30:43 - 31:16)

Yakob tajtaketzki iwan ne isiwawan


43 WEYTIAK ne takat tetekia
kipishki miak takwalmet
crijcriadaj
tekitinimet
cajcamelloj
wan bujburroj

31

yaja kinkakik n' ipilawan Laban inat:
Yakob kikwijtuk muchi tay ipal tuteku
wan iwan tay ipal tuteku
kichijtuk muchi ini ipalwan
Yakob kitak n' ishkalyu Laban
wan tea nemik iwan ken katka

Tutajwan kilwij Yakob:
shimukwepa ichan mutejteku kan tinesik
naja niu-ninemi muwan
Yakob kintuktij Rajel wan Lea
ma walajsikan itech
ka kojtan iwan ne takwalmet

yaja kinhilwij:
nikita ninemi
n' ishkalyu ne anmuteku
yaja intea nemi
nuwan ken katka
melka ne Teut pal nuteku nemi nuwan

ankimatit ka iwan muchi nutajpal
nitekittuk iwan anmuteku
man anmuteku nechshijshikuj
kipatak ne nupatiw majtakti wipta
melka uni ne Teut inte kiajkaw
nechchiwilia tatka inteyek

su yaja inak: ne tijtilwijtuk ne mupatiw
muchi ne ichkamet kipuniskiat tijtilwijtuk!
wan su inak: ne wajwawasujtuk ne mupatiw
muchi ne ichkamet kipuniskiat wajwawasujtuk!
ne Teut kikwij ne takwalmet ipal anmuteku
wan nechmakatuk!

10 tik ne tujtunal pal muteleksat ne takwalmet
niajkutachishki kwak nitemikik
nikitak ka ne ukichket
ne tejkut ijpak ne cabrajtal
wajwawasujtuk, tijtilwijtuk
wan kwijkwikwilujtuk

11 n' itanawatiani ne Teut nechilwij kwak nitemikik:
Yakob! ninak: Nikan ninemi!
12 inak: Shitachia, shikita muchi ne ukichket
ne tejkut ijpak ne cabrajtal
wajwasujtuk, tijtilwijtuk wan kwijkwikwilujtuk
ika nikitztuk muchi tay Laban metzchiwilij

13 naja, ne El, nimuneshtij tik Bet-El
kan tikmawaltij ne teelnamiktilijka
wan tinechchiwilij se promesaj
ashan tel shimuketza
shikisa tik ini tal
shu ne tal kan tinesik

14 nankilij Rajel, wan Lea, wan kilwijket:
taja tay tina? kenhayuk tikpiat
se tutakutun ichan tuteku?
15 anka inte techita ken walejkunimet
technamakak wan nusan
kikwajtuk ne tutumin!

16 muchi ne tumin ne Teut
kishtilijtuk ne tuteku
yaja tupal wan ipal tupilawan
yajika muchi tay ne Teut
metzilwijtuk
shikchiwaya!